Ο Σιωπηλός Αμερικάνος

Ο Γιώργος Βοϊκλής γεννήθηκε το 1945 στη Σάμο και από το 1958 ζει στην Αθήνα. Τέλειωσε το Νυκτερινό Γυμνάσιο και παρακολούθησε σπουδές κινηματογράφου. Εργάστηκε σε πολλά χειρωνακτικά επαγγέλματα, στις οικοδομές και τη βιομηχανία, και από το 1987 είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος. Από το 1962 μετέχει ενεργά στους κοινωνικούς και δημοκρατικούς αγώνες. Από το 1975 μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 14 βιβλία του, τα έξι από τα οποία λογοτεχνίας για εφήβους. Από το 2001 έως το 2016 ήταν διευθυντής του τριμηνιαίου περιοδικού “Μεθόριος του Αιγαίου” και υπεύθυνος των εκδόσεων “υπερόριος”. Είναι παντρεμένος με την φιλόλογο – ιστορικό Μαρία Καββαδία και έχουν μια κόρη, την Καλή.

Τον Γιώργο Βοϊκλή τον συνάντησα πρώτη φορά στο δημοτικό σχολείο που υπηρετούσα, όταν ήρθε -καλεσμένος απ’ τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων με ένα πρόγραμμα του ΕΚΕΒΙ- να κουβεντιάσει με τους μαθητές για ένα από τα βιβλία του που απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους. Στην πολύωρη κουβέντα του με τους μαθητές όλων των τμημάτων της 6^ης τάξης, ένας μαθητής τον ρώτησε:

-Πώς μπορεί να γίνει κάποιος συγγραφέας;

Η απάντησή του ήταν:

-Πριν απ’ όλα πρέπει να έχει κάτι να πει. Κάτι καινούριο, κάτι διαφορετικό. Κάτι που να  προσφέρει στους αναγνώστες των βιβλίων του τη δυνατότητα να κάνουν τη ζωή τους πιο ανθρώπινη.

Σε αυτό, το δέκατο πέμπτο βιβλίο του με τίτλο «Ο Σιωπηλός Αμερικάνος» (εκδόσεις Οσελότος 2024), έχει πολλά να πει, τα οποία αντλεί, προφανώς, από την πλούσια εμπειρία που αποκόμισε από τη συμμετοχή του στους κοινωνικούς αγώνες.

Ενώ, όμως, τα έξι από τα προηγούμενα βιβλία του ανήκουν στην κατηγορία της λογοτεχνίας για παιδιά και εφήβους, το «Ο Σιωπηλός Αμερικάνος» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ακατάλληλο για ανηλίκους», λόγω των ρεαλιστικών περιγραφών των βασανιστηρίων που καταγράφει στις σελίδες του.

Τα βασανιστήρια σε κρατούμενους, στο ΕΑΤ-ΕΣΑ και στη Γενική Ασφάλεια της οδού Μπουμπουλίνας στα χρόνια της δικτατορίας, αλλά και σε όλο τον κόσμο, και στην Ελλάδα, διαχρονικά μέχρι και σήμερα, είναι το κεντρικό θέμα του μυθιστορήματος.

Το δεύτερο θέμα του είναι οι συναντήσεις των ηρώων του με την Ιστορία, η στάση τους σε αυτές τις συναντήσεις και οι συνέπειές της.

Για τον έναν από τους δύο κεντρικούς ήρωες του μυθιστορήματος, τον Έλληνα παλαίμαχο δημοσιογράφο, οι συναντήσεις του με την Ιστορία είναι όταν σήκωσε στους ώμους του, το 1963 και το 1965, τα φέρετρα του Γρηγόρη Λαμπράκη και του Σωτήρη Πέτρουλα, μετά τη δολοφονία τους.

Για το άλλο, τον Ελληνοαμερικανό καθηγητή στο Χάρβαρντ, είναι όταν συμμετείχε στον αγώνα για την ανατροπή της χούντας μέσα απ’ τις γραμμές της αντιστασιακής οργάνωσης της Αμαλίας Φλέμινγκ, που τον οδήγησε στα κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ, αλλά κι όταν πήρε μέρος στην εξέγερση των φοιτητών του Μπέρκλεϋ, στους αγώνες εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ και κατά των φυλετικών διακρίσεων στις ΗΠΑ.

Το τρίτο θέμα που απασχολεί τον συγγραφέα είναι οι ενέργειες ενός τμήματος του Δημοκρατικού Κόμματος και της Ελληνικής Ομογένειας των ΗΠΑ, για την ανατροπή της χούντας στην Ελλάδα.

Περισσότερες πληροφορίες για ορισμένα από τα θέματα που πραγματεύεται, μας δίνει με τις «Σημειώσεις από την έρευνα του συγγραφέα» που παραθέτει σε Παράρτημα.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες είναι οι δυο «μαρτυρίες» που καταγράφει, παρακάμπτοντας τη ροή της αφήγησης, για τις μάχες της ΕΠΟΝ των Εξαρχείων στα Δεκεμβριανά του 1944 και για το σχέδιο ανατίναξης της ηγεσίας της χούντας στην εξέδρα της Ανάστασης το Πάσχα του 1969 από αντιστασιακή ομάδα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί στον αναγνώστη το ότι εντάσσει τους  κεντρικούς του ήρωες στον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο. Όταν ξανασυναντιόνται πενήντα τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη συνάντησή τους, καθώς βρίσκονται ο ένας στην Ελλάδα και ο άλλος στις ΗΠΑ, επικοινωνούν μέσω του skype, ενώ η επικοινωνία τους παρακολουθείται από την ΚΥΠ με το σύστημα predator.

Θα ήθελα να επισημάνω επίσης, ότι ο συγγραφέας βρίσκει συχνά την ευκαιρία να παρεμβάλει αρκετή ποίηση στην πορεία της αφήγησής του.

Πέρα από αυτή την αναφορά μου στους βασικούς άξονες του βιβλίου, θα ήθελα να σημειώσω τα εξής:

Η περιγραφή των γεγονότων και των βιωμάτων του συγγραφέα, που γίνεται με μια απίθανη ζωηρότητα, καθαρότητα και αυθεντικότητα, δίνουν στον αναγνώστη την εντύπωση ότι όλα αυτά έγιναν χθες. Αυτό συμβαίνει γιατί το πέρασμα του χρόνου δεν θόλωσε τη ματιά του, ούτε έστρεψε αλλού το βλέμμα του. Πάλευε πάντοτε, και παλεύει ακόμη, ανάμεσα στο βάσανο και τη λύτρωση, ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο, ανάμεσα στις δυσκολίες και τις ανάγκες του  αγώνα. Τα βιώματά του είναι ριζωμένα βαθιά μέσα του, γι’ αυτό δεν έχασαν διόλου τη μυρωδιά τους στο πέρασμα του χρόνου. Ξεχειλίζουν όπως η  πύρινη λάβα απ’ το ηφαίστειο της ψυχής του. Είναι όλα τόσο αυθεντικά που διαβάζοντάς τα έχεις την εντύπωση ότι στάζουν αίμα και δροσιά.

Τέλος, το εικαστικό έργο του Γιάννη Ρίτσου που κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου, θα μπορούσε να είναι το πορτραίτο των κεντρικών ηρώων του στην πρώτη συνάντησή τους.

Θα κλείσω αυτή τη σύντομη αναφορά μου στο μυθιστόρημα «Ο Σιωπηλός Αμερικάνος» του Γιώργου Βοϊκλή με ένα τετράστιχο που νομίζω ότι ταιριάζει στο περιεχόμενό του:

Του καταρράκτη το νερό/ποτέ του πίσω δεν γυρνά/μονάχα πέφτει στο κενό/ορμητικό κι αγαλιαμένο.

 Πάνος Μανωλίτσης,  δάσκαλος και ποιητής

Ένα πολύχρωμο υφαντό το μυθιστόρημα του Γιώργου Βοϊκλή «Ο Σιωπηλός Αμερικάνος». Το καινούργιο βιβλίο του Γ. Βοικλή, το πολιτικό μυθιστόρημα με τίτλο «Ο Σιωπηρός Αμερικάνος», είναι ένα μικρό Πανόραμα μιας ολόκληρης εποχής, που ξεκινά από την μετεμφυλιακή Ελλάδα και φτάνει μέχρι τις μέρες μας.

Κύριος σκοπός του συγγραφέα είναι η καταγγελία των βασανιστηρίων, ως μέσο εκφοβισμού και καθυπόταξης των λαών από ανελεύθερα καθεστώτα και ιδιαίτερα η σθεναρή καταγγελία των σεξουαλικών βασανιστηρίων. Η άσκηση, από καταπιεστικές εξουσίες, της σωματικής βίας προς τους αντιφρονούντες, αποτελεί μια παλαιά, αποτρόπαιη, πρακτική, σχεδόν παράλληλη της ανθρώπινης παρουσίας στην ιστορία. Ένα εργαλείο υποταγής, που πολλές φορές οδηγεί το θύμα στην παντοτινή αναπηρία (όπως στην περίπτωση του Σ. Μουστακλή). Πολλές φορές δε, καταλήγει και στον θάνατο.

Αυτή η μέθοδος καθυπόταξης του λαού, παρά τις διεθνείς καταδίκες, συναντάται στις δικτατορίες, αλλά συχνά, συγκεκαλυμμένα, και στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες. Ιδιαίτερα τα σεξουαλικά βασανιστήρια, οδηγούν τον κρατούμενο σε ψυχολογική συντριβή, από την οποία είτε δεν ανακάμπτουν τα θύματα ποτέ, είτε συνέρχονται μετά από μακροχρόνιες συνεδρίες. Συμβαίνει δε, τα ίδια τα θύματα να αποσιωπούν την κακοποίηση τους, προκειμένου να αποφύγουν την δημόσια έκθεση τους, με συνέπεια να μην χρεώνεται στα ανελεύθερα καθεστώτα αυτή η άθλια πρακτική και να γλυτώνουν την διεθνή καταδίκη.

Πέρα από την καταγγελία των βασανιστηρίων, οι 300 σελίδες του βιβλίου αποτελούν και ένα πολύχρωμο πολιτικό υφαντό, που αναφέρεται στις σκληρές μετεμφυλιακές συντηρητικές κυβερνήσεις, στην «πολιτική Άνοιξη» της επικράτησης της Ενώσεως Κέντρου («Χαμένη Άνοιξη» την ονομάζει ο Στρατής Τσίρκας), στην επτάχρονη κυριαρχία της δικτατορίας και στην επακόλουθη πτώση της, με την Τούρκικη κατοχή της Κύπρου.

Κύρια πρόσωπα του βιβλίου αποτελούν ο «Σιωπηλός Αμερικάνος» (Σ.Α.) και ο «Τρελός Φιλόσοφος» (Τ.Φ.) που κάτω από σκληρές συνθήκες και από διαφορετικούς δρόμους βρέθηκαν το καλοκαίρι του 1969, στην ίδια Στρατιωτική Νευρολογική Κλινική (Σ.Ν.Κ.) και ήρθαν αναπάντεχα κοντά.

Ο Σ.Α. είναι ένας Ελληνοαμερικανός φοιτητής, ακτιβιστής, που καταφτάνει στην Ελλάδα, δήθεν για να βρει τους συγγενείς του, ενώ στην πραγματικότητα έρχεται για να συνεργήσει στην απόδραση του Αλέξανδρου Παναγούλη, μέσα από το αντιστασιακό δίκτυο της Αμαλίας Φλέμινγκ. Κατά την άφιξη του στην Ελλάδα, συλλαμβάνεται στο αεροδρόμιο από την ΕΑΤΕΣΑ και, μετά τον βασανισμό του, καταλήγει στην Σ.Ν.Κ. σε πλήρη αδυναμία να αρθρώσει έστω και μια λέξη για να επικοινωνήσει με το περιβάλλον του.

Ο Τ Φ. ακολουθεί μια άλλη διαδρομή. Άνθρωπος του καθημερινού μεροκάματου, με φιλοσοφικά και λογοτεχνικά ενδιαφέροντα, συμμετέχει ενεργά στους αγώνες της  νεολαίας της εποχής για τη «δωρεάν Παιδεία»,  για το  «114» και κατά της Αποστασίας. Στο διάστημα αυτό σηκώνει στου ώμους του δυο φέρετρα: Του Γρηγόρη Λαμπράκη και του Σωτήρη Πέτρουλα. Τον Οκτώβριο του 1967 συλλαμβάνεται για την αντιστασιακή του δράση, βασανίζεται σκληρά στα μπουντρούμια της οδού Μπουμπουλίνας και καταλήγει κι αυτός στην Σ.Ν.Κ., όπου συναντά τον Σ.Α . Ο Τ.Φ., με υπομονή και με το ανθρώπινο πλησίασμά του, κατορθώνει να αρθρώσει ο Σ.Α. κάποιες λίγες λέξεις κι έτσι αποφασίζει το καθεστώς, βλέποντας την στοιχειώδη του βελτίωση, να του επιτρέψει την επιστροφή στις ΗΠΑ και στην οικογένεια του. Η πλήρης κατάρρευση του Σ.Α. μετά τα βασανιστήρια του στο ΕΑΤ/ΕΣΑ. αποτέλεσε ένα άλυτο αίνιγμα για τον Τ.Φ. που καλείται να το λύσει με δημοσιογραφική επιμονή.

Ο συγγραφέας καταφέρνει να παντρέψει αριστοτεχνικά το χθες με την σημερινή εποχή, ιδιαίτερα όταν ξανασυναντιόνται οι δυο  φίλοι μετά από 54 χρόνια, καταγράφοντας τον μοντέρνο τρόπο επικοινωνίας ανάμεσα στους δύο άντρες μέσω email και skype, καθώς ο ένας βρίσκεται στην Ελλάδα και ο άλλος στις ΗΠΑ. Καταφέρνει, επίσης, να ενώσει επιτυχημένα τους δυο πρωταγωνιστές με τη γενιά των εγγονών τους και τις συζύγους τους. Η πλοκή της υπόθεσης ακολουθεί μια κινηματογραφική γραφή, έτσι που θα ‘λεγε κανείς πως θα μπορούσε άνετα να γυριστεί μια ενδιαφέρουσα πολιτική ταινία. Παράλληλα, το ύφος του συγγραφέα ακολουθεί και τον τρόπο γραφής του αστυνομικού μυθιστορήματος, με την αντίστοιχη αγωνία για την συνέχεια της υπόθεσης, καθώς ο Τ.Φ., με μια δημοσιογραφική μαεστρία, ξετυλίγει σιγά – σιγά το κουβάρι του αινίγματος του Σ.Α., που τον οδηγεί όμως σε ένα δύσκολο να απαντηθεί δίλημμα.

Ποιο ήταν το μυστικό του Σ Α. και πως θα απαντήσει ο Τ.Φ. στο δίλημμα που αντιμετωπίζει; Τις απαντήσεις θα τις βρείτε διαβάζοντας το νέο βιβλίο του Γιώργου Βοικλή.

Μιλτιάδης Ζέρβας, ποιητής και συγγραφέας

Με τον Γιώργο Βοϊκλή ανταμώσαμε για πρώτη φορά στις αρχές της 10ετίας του 1960, στα 15 μας χρόνια, στο Σύλλογο Εργαζομένων Μαθητών Μέσης Εκπαίδευσης, τον ιστορικό ΣΕΜΜΕ, και στην Οργάνωση Νυχτερινών Γυμνασίων της Νεολαίας ΕΔΑ. Από τότε μέχρι σήμερα ακολουθήσαμε παράλληλες διαδρομές, που στο διάστημα αυτών των 60 περίπου χρόνων διασταυρώθηκαν πολλές φορές.

Τη δική του διαδρομή σ’ αυτό το διάστημα διατρέχει στο νέο μυθιστόρημά του με τίτλο «Ο Σιωπηλός Αμερικάνος», που εκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Οσελότος. Και μαζί μ’ αυτήν, την αντίστοιχη παράλληλη διαδρομή ενός Ελληνοαμερικανού φοιτητή, με τον οποίο βρέθηκαν να νοσηλεύονται σε ψυχιατρική κλινική του στρατού το καλοκαίρι του 1969.

Η σιωπή οφείλεται σε ένα είδος αυτισμού απ’ το οποίο έπασχε ο Ελληνοαμερικανός φοιτητής, που τον συνέλαβαν μόλις έφτασε στην Ελλάδα ως ανυπότακτο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τον ονόμασαν «Σιωπηλό Αμερικάνο».

Η κραυγή ακούγεται στην τελευταία σελίδα του μυθιστορήματος, στη διάρκεια της κράτησής του στο ΕΑΤ-ΕΣΑ την Άνοιξη του 1969. Τα όσα συνέβησαν πριν και μετά την κραυγή διερευνά ο -επίσης νοσηλευόμενος στην ψυχιατρική κλινική «Τρελός Φιλόσοφος»- στη συνάντησή τους μετά από 54 χρόνια, μέσω  skype, καθώς βρίσκονται ο ένας στις ΗΠΑ και ο άλλος στην Ελλάδα, ο ένας καθηγητής στο Χάρβαρντ και ο άλλος παλαίμαχος δημοσιογράφους. Αυτός είναι που με τη δημοσιογραφική του έρευνα αποκαλύπτει τόσο το ότι ο ερχομός του «Σιωπηλού Αμερικάνου»  στην Ελλάδα ήταν στο πλαίσιο αποστολής της αντιστασιακής οργάνωσης της Αμαλίας Φλέμινγκ για τη δραπέτευση του Αλέξανδρου Παναγούλη, όσο και για κάτι που του συνέβη στο ΕΑΤ-ΕΣΑ, που ο ίδιος κρατούσε επτασφράγιστο μυστικό.

Μπορεί να ισχυρίζεται ο συγγραφέας, όπως συνηθίζεται, ότι τα όσα αναφέρονται στο βιβλίο του είναι προϊόν μυθοπλασίας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχουν ενσωματωθεί σ’ αυτό πολλά πραγματικά γεγονότα και καταστάσεις αυτών των δεκαετιών, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις ΗΠΑ. Σ’  αυτό το μυθιστόρημά του, δηλαδή, ο συγγραφέας, παρακολουθεί την παράλληλη πορεία δυο χαρακτηριστικών εκπροσώπων της γενιάς του 1960, που διέτρεξαν το δεύτερου μισό του 20ού αιώνα και τις δυο πρώτες του 21^ου, συμμετέχοντας από καίρια σημεία στα ιστορικά γεγονότα, o ένας στην Ελλάδα και ο άλλος στις ΗΠΑ. Πέρα από το ότι οι δυο κεντρικοί χαρακτήρες του επικοινωνούν μέσω του skype  και της ανταλλαγής e-mail, ενώ η επικοινωνία τους παρακολουθείται από την ΕΥΠ μέσω του predator, μια ακόμη καινοτομία του βιβλίο είναι το ότι ο συγγραφέας παραθέτει σε Παράρτημα υλικό από την έρευνα που προηγήθηκε της συγγραφής του. Κάτι αντίστοιχο έχουμε δει, απ’ όσο γνωρίζω,  στο «Ημερολόγιο της τριλογίας» του Στρατή Τσίρκα.

Θα ήθελα επίσης να επισημάνω ότι, εκτός από το απολαυστικό κείμενο για  την ψυχιατρική κλινική του στρατού, το ΚΙΧΝΕ της Βέροιας, ο συγγραφέας έχει εντάξει στη ροή του μυθιστορήματός του δυο φανταστικές μαρτυρίες:

-Μια για τις μάχες της ΕΠΟΝ στα Εξάρχεια τον Δεκέμβρη του 1944 και

-Μία για το σχέδιο μιας αντιστασιακής ομάδας να ανατινάξει την εξέδρα  της Ανάστασης, μαζί με όλη την ηγεσία της Χούντας, στην πλατεία της Μητρόπολης το Πάσχα του 1968.

Η μεγαλύτερη προσφορά του Γιώργου Βοϊκλή με αυτό το βιβλίο του, ωστόσο, είναι, κατά την εκτίμησή μου, το ότι διασώζει και προσφέρει στις νεότερες γενιές το χρονικό των δολοφονιών του Γρηγόρη Λαμπράκη και του Σωτήρη Πέτρουλα.

Κεντρικό θέμα του είναι, βέβαια, τα βασανιστήρια κρατουμένων, όχι μόνο στη διάρκεια της δικτατορίας αλλά διαχρονικά, μέχρι και σήμερα, και όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλο τον κόσμο. Σε δεύτερο επίπεδο, το μυθιστόρημα ανοίγει το θέμα της καταδίκης του δικτατορικού καθεστώτος της Ελλάδας της περιόδου 1967-1974 από μια μερίδα του Δημοκρατικού κόμματος και της Ελληνικής Ομογένειας των ΗΠΑ. Θα ήθελα να σημειώσω επίσης ότι ο συγγραφέας βρίσκει συχνά την ευκαιρία να εντάξει αρκετή ποίηση ανάμεσα στις ρεαλιστικές περιγραφές, τις «μαρτυρίες», τις συνεντεύξεις, τα δημοσιογραφικά κείμενα και τα ιστορικά ντοκουμέντα του μυθιστορήματός του. Από όλα αυτά προκύπτει ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που συνδέεται από πολλές πλευρές με την επέτειο των 50 χρόνων από την «ανατροπή» της δικτατορίας.

Τέλος, όλα αυτά συνεργούν στο να διαβάζεται με μεγάλο ενδιαφέρον από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα του. Το εξώφυλλο του βιβλίου κοσμεί εικαστικό έργο του Γιάννη Ρίτσου.

Ντούνια Κουσίδου, ιστορική ερευνήτρια και συγγραφέας

Γενναίο, τολμηρό, συγκλονιστικό. Ως πολιτικό θρίλερ το χαρακτηρίζει ο συγγραφέας. Όμως, εγώ θα το έλεγα “συναξάρι των καιρών μας” και θα του έδινα τον τίτλο «Τα βασανιστήρια ενός αγγέλου».

Ο κύριος Βοϊκλής  βρήκε το θάρρος να καταδυθεί στα έγκατα της φρίκης, να περιγράψει τη βιαιότητα, τη θρασυδειλία, την κακοήθεια, τον άφατο πόνο, την ταπείνωση και τέλος την κάθαρση. Με υπομονή ύφανε ένα πανί με αιμάτινα, ανθεκτικά και ανεξίτηλα νήματα.

Από το οπισθόφυλλο: ένας Έλληνας φαντάρος και ένας Ελληνοαμερικανός φοιτητής συναντιούνται σε μια ψυχιατρική κλινική του στρατού το καλοκαίρι του 1969 μετά από το πέρασμα του ενός από τη Γενική Ασφάλεια της οδού Μπουμπουλίνας και του άλλου από το ΕΑΤ – ΕΣΑ. Μετά από πενήντα τέσσερα χρόνια ξανά ανταμώνουν μέσω Skype. Πώς σε αυτή την ιστορία εμπλέκεται η αντιστασιακή οργάνωση της Αμαλίας Φλέμινγκ, το Δημοκρατικό κόμμα, η Ελληνική Ομογένεια των ΗΠΑ, ένας διπλός πράκτορας της CIA και η ελληνική ΚΥΠ;

Κατά τη γνώμη μου, το σκαλοπάτι για να πατήσει ο συγγραφέας γερά τα πόδια του και να γράψει τον “Σιωπηλό” του “Αμερικάνο” ήταν το προηγούμενο βιβλίο του.

” Το υπόγειο ποτάμι ” είναι μια συλλογή ιστοριών ιστορικών και λαογραφικών, α. του παλιού καιρού β. της Εθνικής Αντίστασης γ. του εμφυλίου δ. του καιρού μας, που ξεκινούν με “την ανάσα του δράκου” εισαγωγή και τελειώνουν με “τα πάθη του βουνού” επίμετρο.

” Το υπόγειο ποτάμι” με τη δύναμη του Κερκετέα, τη λαϊκή θυμοσοφία, το απείθαρχο της σαμιακής ψυχής, τη βεβαιότητα της συλλογικής δράσης, το συγκινητικό οικογενειακό υπόβαθρο του κ. Γιώργου Βοϊκλή, το χιούμορ των απλών και καθόλου απλοϊκών ανθρώπων της γης. Αυτά είναι τα στοιχεία που αποτελούν τον ιστό των ιστοριών.

Πώς όμως από τα ψηλομύτα του Κέρκη – γιατί οι ιστορίες αφορούν χωριά της Δυτικής Σάμου γύρω από τον Κέρκη – κατάφερε ο συγγραφέας να ρίξει φως στη χαμερπή άλλη όψη του ανθρώπινου νου με τον ” Σιωπηλό Αμερικάνο”;

Ευθέως και πάραυτα σας απαντώ: το πέτυχε χάρη στη δύναμη της προφορικότητας της λαϊκής ψυχής, την παράδοση που επιμένει να πολεμάει τη λήθη, χάρη σε αυτά που οδηγούν τον άνθρωπο στο μέτρο, τη δημοκρατία, τη δίψα για ελευθερία.

Αυτά είναι οι πηγές του Κέρκη, το υπόγειο ποτάμι.

Και τα δύο βιβλία είναι αυτοεκδόσεις με τα φτερά του Οσελότου, της κυρίας Λένας Παντοπούλου.

Μαρία Σιταροπούλου, Καρλόβασι Σάμου